بصیرت مضاعف

فصل دوم

شایعه از دیدگاه قرآن

الف – تعریف شایعه

شایعه خبری است که زبان به زبان می گردد . و بدون هیچ گونه تفحص و تحقیق و حصول یقین از صحت یا سقم آن به صورت شفاهی میان افراد انتشار می یابد . و اگر چه به نظر خرد و آسان می آید ولی می تواند پیامد های گران و زیان باری برای جامعه داشته باشد .
مثال : ( قرآن کریم نحوه انتقال و انتشار شایعه را در حدیث افک چنین تشریح می کند.
إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكمُ‏ْ وَ تَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكمُ مَّا لَيْسَ لَكُم بِهِ عِلْمٌ وَ تحَْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَ هُوَ عِندَ اللَّهِ عَظِيمٌ
زيرا شما آن سخنان را از زبان يكديگر تلقّى كرده و حرفى بر زبان مى‏گفتيد كه علم به آن نداشتيد و اين كار را سهل و كوچك مى‏پنداشتيد در صورتى كه نزد خدا (گناهى) بسيار بزرگ بود.

قرآن کریم می فرماید :

وَ إِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُواْ بِهِ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلىَ الرَّسُولِ وَ إِلىَ أُوْلىِ الْأَمْرِ مِنهُْمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنهُْمْ وَ لَوْ لَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لاَتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَنَ إِلَّا قَلِيلًا
و (منافقان) چون امرى به آنان برسد كه باعث ايمنى يا ترس (مسلمين) است (و بايد پنهان داشت) آن را منتشر مى‏سازند، در صورتى كه اگر آن را به رسول و به صاحبان حكم كه از خودشان هستند گزارش مى‏دادند همانا آنان كه اهل بصيرتند در آن واقعه صلاح‏انديشى مى‏كردند. و اگر نه اين بود كه فضل خدا شامل حال شماست، همانا به جز اندكى همه شيطان را پيروى مى‏كرديد.

ب – انواع شایعه

قرآن کریم نمونه هایی از شایعات را در جنگ های اسلام نام می برد . 2- شایعات تند و سریع و آتشین : این نوع شایعات در زمانی کوتاه گروه وسیعی را تحت پوشش می گیرند . 3- شایعات غواصی : این گونه شایعات هر گاه شرایط را مساعد بیابند قوت می گیرند . 1- شایعات خزنده : شایعاتی که به آرامی منتشر می شوند .

1- جنگ بدر

خداوند می فرماید : آن ها که در دل مرضی دارند می بینی که به درستی با آنان ( یهود و نصارا ) شتاب می کنند و می گویند می ترسیم که مبادا در گردش روزگاربه ما آسیبی برسد .

2- جنگ احد :

پیش از جنگ احد عباس عموی پیامبر ( ص ) خبر تجهیز سپاه قریش را بی درنگ به مدینه فرستاد و پیک او در قبا ، نامه را به پیامبر داد . هنوز پیامبر به مدینه نیامده بود که یهودیان و منافقان در مدینه شایع کردند که خبر خوشی برای پیامبر نرسیده است .
خداوند می فرماید :
وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُواْ وَ قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْاْ قَتِلُواْ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ ادْفَعُواْ قَالُواْ لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لاَّتَّبَعْنَاكُمْ هُمْ لِلْكُفْرِ یَوْمَئذٍ أَقْرَبُ مِنهُْمْ لِلْايمَانِ يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِم مَّا لَيْسَ فىِ قُلُوبهِِمْ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بمَِا يَكْتُمُونَ
و تا معلوم كند حالِ آنان كه نفاق و دورويى كردند و (چون) به آنها گفته شد بياييد در راه خدا جهاد و يا دفاع كنيد (عذر آوردند و) گفتند كه اگر ما به فنون جنگى دانا بوديم از شما تبعيت نموده و به كارزار مى‏آمديم. اينان به كفر نزديكترند تا به ايمان به زبان چيزى اظهار كنند كه در دل خلاف آن پنهان داشته‏اند، و خدا بر آنچه پنهان مى‏دارند آگاه‏تر از خود آنهاست.

الَّذِينَ قَالُواْ لِاخْوَانهِِمْ وَ قَعَدُواْ لَوْ أَطَاعُونَا مَا قُتِلُواْ قُلْ فَادْرَءُواْ عَنْ أَنفُسِكُمُ الْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَدِقِينَ

آن كسانى كه در جنگ با سپاه اسلام همراهى نكرده و درباره برادران خود گفتند: اگر آنان نيز سخنان ما را شنيده بودند (و به جنگ احد نرفته بودند) كشته نمى‏شدند، بگو: (شما كه براى حفظ حيات ديگران چاره توانيد كرد) مرگ را از خود دور كنيد اگر راست مى‏گوييد.

3- جنگ احزاب

خداوند می فرماید : وَ إِذْ قَالَت طَّائفَةٌ مِّنهُْمْ يَأَهْلَ يَثرِْبَ لَا مُقَامَ لَكمُ‏ْ فَارْجِعُواْ وَ يَسْتَْذِنُ فَرِيقٌ مِّنهُْمُ النَّبىِ‏َّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَ مَا هِىَ بِعَوْرَةٍ إِن يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا
و در آن وقت طايفه‏اى از آن كفار و منافقان دين گفتند: اى يثربيان، ديگر شما را (در اردوگاه) جاى ماندن نيست (كه همه كشته خواهيد شد، از گرد پيغمبر متفرق شويد و به مدينه) باز گرديد. و در آن حال گروهى از آنها (براى رفتن) از پيغمبر اجازه خواسته و مى‏گفتند: خانه‏هاى ما ديوار و حفاظى ندارد، در صورتى كه (دروغ مى‏گفتند و) خانه‏هاشان بى‏حفاظ نبود، و مقصودشان جز فرار (از جبهه جنگ) نبود.

4- گفتند : در هوای گرم به جنگ نروید

فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلَافَ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَرِهُواْ أَن يجَُاهِدُواْ بِأَمْوَالهِِمْ وَ أَنفُسِهِمْ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ وَ قَالُواْ لَا تَنفِرُواْ فىِ الحَْرِّ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَّوْ كاَنُواْ يَفْقَهُونَ
آنهايى كه از جهاد در ركاب رسول خدا باز نهاده شدند از اين بازماندنشان خوشحالند و مجاهده به مال و جانشان در راه خدا را خوش نداشتند و (مؤمنان را هم از جهاد منع كرده و به آنها) گفتند: شما در اين هواى سوزان از وطن خود بيرون نرويد! آنان را بگو: آتش دوزخ بسيار سوزان‏تر است، اگر مى‏فهميدند.
عبد اللّه بنی ابی که به همراه گروهی از منافقان از حرکت خوداری کرد گفت : محمد می خواهد با این سختی ودر هوای گرم و سرزمین دو بر با رومیان نبرد کند . آن هم با با سپاهی که تا کنون کسی مانندش را ندیده است . گویی محمد جنگ با رومیان را ساده پنداشته است به خدا گویا می بینم که اصحاب محمد همگی به بند اسارت در آیند . این سخن خود دلیل برجنگ روانی و شایعه می باشد.

د- مقابله با شایعات

اگر منافقان و مريض القلبها از اذيت زنان و شايعه پراكنان، دست نكشند، تو را بر عليه آنان بر مى‏انگيزيم و آن گاه جز اندكى با تو مجاور نخواهند بود.

ح- پیشگیری

در تعالیم و آموزه های دینی راه های گوناگونی برای پیشگیری مقابله و محو شایعات ارائه شده است که در ذیل به برخی از آنها اشاره شده می شود :

1- تشکیک :

پیش ا ز اقدام به تجزیه و تحلیل شایعه باید در حدی منطقی نسبت به آن موضع تردید و شک در پیش گرفت. آن را جزئی و قطعی طلقی نکرد و یکباره به قبول و نشر آن اقدام نکرد .

قرآن کریم می فرماید :

لَّوْ لَا إِذْ سمَِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيرًْا وَ قَالُواْ هَاذَا إِفْكٌ مُّبِينٌ
آيا سزاوار اين نبود كه چون (از منافقان) چنين بهتان و دروغها شنيديد مردان و زنان مؤمن حسن ظنّشان درباره يكديگر بيشتر شده و گويند: اين دروغى است آشكار؟
بنابر این تشکیک به عنوان یک رفتار معقول اولین گام در برخورد با هر شایعه زمینه ساز ورود به مدخل تحلیل و تبیین است .

2- سکوت :

ابتدایی ترین شکل انتقال شایعه ، دهان به دهان گشتن آن و سپس در مقیاسی دامنه دار باید آن را نقطه آغاز سرکوب و زنجیر انتقال آن را قطع کرد . قرآن کریم در ادامه بیان این راه را پیش رو می گذارد :
وَ لَوْ لَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُم مَّا يَكُونُ لَنَا أَن نَّتَكلََّمَ بهَِاذَا سُبْحَانَكَ هَاذَا بهُْتَانٌ عَظِيمٌ
چرا به محض شنيدن اين سخن نگفتيد كه هرگز ما را تكلم به اين روا نيست، پاك خدايا، اين بهتانى بزرگ است؟
این آیه لحن توبیخ آمیز دارد و به آن دلیل مسلمانان را به اظهار این گفته «این تهمت بزرگ است » فرا می خواند که از آگاهی یافتن از حقیقت امر معذور و ناتوان نبودند .
از اینجا می توان نتیجه گرفت عامل مهمی که موجب بروز رفتار تشکیک و سکوت می شود ، حاکمیت حالات نفسانی « تقوا » بر روند پاسخ دهی آدمی است . هسته اولیه تقوی عبارت است:
از پروا گرفتن از نفس کار زشت و پلیدی است آنگاه پروا گرفتن از آثار و عواقب سوء کار زشت به میان می آید . سرانجام پاییدن خویشتن از خشم خدا عذاب آخرت و آثار و عواقب شوم کار و زشت پلیدی است .

3- انعطاف :

یکی از اهداف دشمن از پخش شایعات تهاجمی ایجاد دامی برای دست یابی به اخبار و اطلاعات خطیر و تعیین کننده و استفاده از آن ها در وارد ساختن ضربه های موثر و کاری است . بدین منظور از شایعاتی که می تواند سازمان نیروهای رزمی را هم دست خوش هرج و مرج و آشفتگی سازد ،انتشار و پخش خبر انهدام مرکز فرمان دهی برای دست یافتن به آخرین اطلاعت واقعی و از زبان طرف درگیر صورت می گیرد . در جنگ احد دشمن چنین کاری انجام داد و شایعه ی شهادت رسول خدا ( ص ) رواج داد. شایعه سریع پخش و صحابه فرارمی کردند . کعب بن مالک می گوید : چشم من افتاد به رسول خدا ( ص ) و او را شناختم خواستم فریاد بزنم این رسول خدا است. پیامبر اشاره کردند که ساکت باشم و رسول خدا (ص) می خواستند برای دشمن زنده ماندن رسول خدا مجهول بماند تا آنها سر در گم باشند و آیه بر پیامبر نازل می شود.
و َ مَا محَُمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِيْن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلىَ أَعْقَابِكُمْ وَ مَن يَنقَلِبْ عَلىَ‏ عَقِبَيْهِ فَلَن يَضرَُّ اللَّهَ شَيًْا وَ سَيَجْزِى اللَّهُ الشَّاكِرِينَ
محمد (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) جز يك پيامبر نيست كه پيش از او نيز پيغمبرانى بودند و درگذشتند، آيا اگر او به مرگ يا شهادت درگذشت شما باز به دين جاهليّت خود رجوع خواهيد كرد؟ پس هر كه مرتد شود به خدا ضررى نخواهد رسانيد، و البته خدا جزاى نيك اعمال به شكرگزاران عطا كند.
ملا حظه شود که قرآن کریم با ظرافت تمام واقعیّت خبر زنده ماندن پیامبر را به عللی پنهان داشته هیچ گونه اطلاعاتی دراین زمینه نمی دهد . بلکه با انعطاف به مطلب دیگر و گشودن بحث در آن وادی نهایتا درایت را ایجاد زاویه انحراف در برابر شایعه می داند و میفرماید : محمد(ص) تنها فرستاده ای از سوی خدا برای ابلاغ پیام است . اگر به مرگ یا شهادت درگذرد باز شما به این آیین جاهلیّت رجوع می کنید .
شما را نشاید که ایمانتان را به حیات او گره بزنید چه آنکه زمام امور به دست خدا و آیین او جاودانه است .

ادامه دارد ...

فصل اول

ابعاد آمادگی در مقابل جنگ روانی و نظامی دشمن از منظر قرآن:

1- تهیه و ساخت ادوات جنگی

أَنِ اعْمَلْ سَبِغَاتٍ وَ قَدِّرْ فىِ السَّرْدِ وَ اعْمَلُواْ صَالِحًا إِنىّ‏ِ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

كه زرههاى بلند بساز و در بافتن زره اندازه‏ها را نگه دار. و كارهاى شايسته كنيد، كه من به كارهايتان بصيرم. 

2- آموزش فنون رزم آوری
– در سوره نساء چگونگی حرکت نیروها را بیان داشته است .
. يَأَيهَُّا الَّذِينَ ءَامَنُواْ خُذُواْ حِذْرَكُمْ فَانفِرُواْ ثُبَاتٍ أَوِ انفِرُواْ جَمِيعًا
اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، سلاح بگيريد و آن گاه هوشيارانه، فوج فوج يا يكباره، به جنگ رويد.
{ توضیح : نیروها به تناسب شرایط محیطی و موقعیت دشمن به شکل دسته های پراکنده یا به صورت گروهی به سوی دشمن رهسپار شوید.}

3- آماده سازی روحی رزمندگان

  وَ أَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَ مِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ ءَاخَرِينَ
مِن دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَ مَا تُنفِقُواْ مِن شىَ‏ْءٍ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ
در برابر آنها تا مى‏توانيد نيرو و اسبان سوارى آماده كنيد تا دشمنان خدا و دشمنان خود- و جز آنها كه شما نمى‏شناسيد و خدا مى‏شناسد- را بترسانيد. و آنچه را كه در راه خدا هزينه می کنید به‏تمامى به شما بازگردانده شود و به شما ستم نشود.

4- عقب نشینی تاکتکی

وَ مَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيزًِّا إِلىَ‏ فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِّنَ اللَّهِ وَ مَأْوَئهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ المَْصِيرُ
ترجمه : هر که در روز جنگ به آنها (کافران) پشت نمود و فرار کرد بطرف غضب و خشم خدا روی آورده و جایگاهش دوزخ که بدترین منزل است خواهد بود مگر آن که از مَیمَنه بمَیسَره و یا از قلب به جناح برای مصالح جنگی رود یا از فرقه ای بیاری فرقه ای دیگر شتابد

5- رزمایش نظامی ( دستور به مانور ونشان دادن قدرت داده است).

يَأَيهَُّا الَّذِينَ ءَامَنُواْ قَاتِلُواْ الَّذِينَ يَلُونَكُم مِّنَ الْكُفَّارِ وَ لْيَجِدُواْ فِيكُمْ غِلْظَةً وَ اعْلَمُواْ أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِين‏
ترجمه : ای اهل ایمان باکافران از هر که با شما نزدیک تر است شروع به جهاد کنید و باید کفار در شما درشتی و نیرومندی و قوّت و پایداری حس کنند ( تا از سپاه اسلام بیمناک شوند و شما مؤمنان هیچ گاه نترسید ) و بدانید که خدا همیشه یار پرهیزگاران است .

6- تخصیص بودجه های نظامی

وَ أَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَ مِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ ءَاخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَ مَا تُنفِقُواْ مِن شىَ‏ْءٍ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنتُمْ لَا تُظْلَمُون‏
ترجمه : و شما ( ای مؤمنان ) در مقام مبارزه با آن کافران خود را مهیا کنید و تا آن حد که بتوانید از آذوقه و تسلیحات و آلات جنگی و اسبان سواری برای تهدید و تخویف دشمنان خدا و دشمنان خودتان کاملا فراهم سازید و بر قوم دیگری که شما بر دشمنی آن ها مطلع نیستید ( مراد منافقانند که ظاهراً مسلم و باطناً کافر محض اند ) و خدا به مکر و دشمنی آن ها آگاه است نیز مهیا باشید و آنچه در راه خدا ( و احیاء دین خدا ) صرف می کنید خدا تمام و کمال به شما عوَض خواهد داد و هرگز به شما ستم نخواهد شد .

7- مرزبانی (رابطه ،در آیه را مرزبانی می نامند )

يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اصْبرُِواْ وَ صَابِرُواْ وَ رَابِطُواْ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، شكيبا باشيد و ديگران را به شكيبايى فراخوانيد و در جنگها پايدارى كنيد و از خدا بترسيد، باشد كه رستگار شويد.

8- اهتمام پیامبر اسلام (ص)

عزیمت رسول خدا در آستانه جنگ احد برای استقرار مجاهدان در پایگاه های جنگی وَ إِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَ اللَّهُ سمَِيعٌ عَلِيم
ترجمه : بیاد آر ای پیغمبر صبحگاهی را که از خانۀ خود بجهت صف آرائی مؤمنان برای جنگ بیرون شدی ، و خدا بهمۀ گفتار و کردار تو شنوا و دانا بود .

9- اهتمام سایر پیامبران

پیامبری از بنی اسرائیل به درخواست مردم برای جهاد در راه خدا فرمانده تعیین نمود .
أَلَمْ تَرَ إِلىَ الْمَلَا مِن بَنىِ إِسْرَ ءِيلَ مِن بَعْدِ مُوسىَ إِذْ قَالُواْ لِنَبىِ‏ٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِن كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلُواْ قَالُواْ وَ مَا لَنَا أَلَّا نُقَاتِلَ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ وَ قَدْ أُخْرِجْنَا مِن دِيَارِنَا وَ أَبْنَائنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْاْ إِلَّا قَلِيلًا مِّنْهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمُ بِالظَّلِمِينَ
ترجمه: ندیدی آن گروه بنی اسرائیل را که پس از وفات موسی از پیغمبر وقت خود ( یوشع یا شمعون یا شموئیل ) تقاضا کردند که پادشاهی برای ما برانگیز تا بسرکردگی او در راه خدا جهاد کنیم پیغمبر آن ها گفت : اگر جهاد فرض شود مبادا به جنگ قیام نکرده و نافرمانی کنید .

قصد دارم چند تا پست راجع به جنگ روانی و ابعاد آمادگی در برابر آن، شیوه ها و راهکار های آن خصوصا از دیدگاه قرآن به نگارش درآورم.

نخست مقدمه ای راجع به جنگ روانی و تعریف آن : 

جنگ روانی در مفهوم علمی و نظامی آن عبارتند از بکار گیری ابزار های تبلیغ و پرو پا گاندا در تکمیل حملات نظامی و به منظور تحقیق بخشیدن به اهداف آن می باشد . جنگ روانی اصلاحات و تعاریف مختلفی دارد که دانشمندان تبلیغ به بیان آن پرداخته اند . آمریکائی ها جنگ روانی را بدین گونه تعریف می کنند : در سلسله تلاشها یی که عملیات جنگی عادی را از طریق استخدام وسایل ارتباط جمعی و اجرای طرحهای استراتژیکی نظامی وسیاسی بر اساس روانشناسی خاص تکمیل می کنند .
بُرد جنگ روانی که جنگ اعصاب نامیده می شود از سلاح های مخرب نظامی بیشتر است و لذا بکار گیری آن هم دشوار است . و هم جهت استفاده از کلید های روانی مهارت بسیار می طلبد.
زیرا جنگی است نه با ابزار و سلاح وفشار بلکه در محیطی آرام که با سلاح های تبلیغاتی انجام می گیرد . جنگ روانی گرچه اصطلاح جدیدی است ودر کنار عملیات نظامی عنوان می گردد ، اما عملاً حرکت تازه ای نیست و اختصاص به درگیری نظامی و زمان جنگ ندارد . جنگ روانی درپهنه ی گسترده تاریخ وجود داشته و خواهد داشت .
قرآن کریم طی بیانات داستانی خود نمونه هایی از جنگ های روانی – تبلیغی را می آورد . در بر خوردهایی که صاحبان زرو زور در برابر پیامبران داشتند و تبلیغاتی که علیه آنان می کردند و دشنام ها که می دادند و آن ها را ساحر و کذاب می داندند و تهمت های ناروائی که بر مؤمنان می زدند وبر سر زبان های مردم می انداختند و با چنین تهاجمی بصدد شکست جبهه توحید بوده اند این ها همه شیوه های جنگ روانی بوده است .
در این پیکار تبلیغی نیز جبهه حق طرح و استراتژی و تاکتیک های خاص خود را دارد . وتیرهای حمله دشمن را از همان جا که آمده به سوی وی باز می گرداند . قانون « مقابله به مثل » تنها در عملیات نظامی نیست بلکه در پاسخگوئی به حملات تبلیغی نیز هست ، اگر فرعون موسی را «مفسد » می خواند ، قرآن با سلاح «انه کان من المفسد ین » وی را پاسخ می دهد . و با بینه و برهان فساد او را ثابت می کند . به کار گیری ابزارهای تحقیر ، تهمت ، ناسزا و مفسد خواندن تمسخرو استهزاء نسبت به طلایی داران توحید و پیروانشان از مقوله جنگ روانی بوده و جالب اینکه قرآن با استفاده از همین سلاح که دشمن بر گرفته ، او را تحقیر می کند و سفیه می خواند و مفسد می نامد برای مثال آیات
أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لَاكِن لَّا يَشْعُرُون‏
آگاه باشيد كه اينان خود تبهكارانند و نمى‏دانند
أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَ لَكِن لَّا يَعْلَمُونَ
آگاه باشيد، كه آنان خود بيخردانند و نمى‏دانند.
اللَّهُ يَسْتهَْزِئُ بهِِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فىِ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُون
خداست كه آنها را استهزا مى‏كند و وامى‏گذاردشان تا هم چنان در طغيان خويش سرگردان بمانند.
يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نجََسٌ فَلَا يَقْرَبُواْ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَ إِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ إِن شَاءَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، مشركان نجس اند و از سال بعد نبايد به مسجد الحرام نزديك شوند. و اگر از بينوايى مى‏ترسيد، خدا اگر بخواهد به فضل خويش بى‏نيازتان خواهد كرد. زيرا خدا دانا و حكيم است. پس خداوند متعال به همه مومنان در آیات قرآن هشدار می دهد در مقابل جنگ روانی دشمنان که با حربه تهمت – استهزاء – ناسزاگویی – شایعه پراکنی وایجاد تفرقه و خوف و تهاجمات فرهنگی قصد ضربه زدن به اعتقادات و فرهنگ اسلامی را دارد و هدفی جزء نابودی اسلام و مسلمین ندارد، باید هوشیارانه ایستادگی کرد

ادامه دارد ....

بصيرت سلاح كارآمد مقابله با فتنه 

برخي از علماي بزرگ علم لغت بصيرت را اينگونه تعريف كرده اند: حقايق دين يا غير دين كه به باور قلبي تبديل شده باشد .
خليل بن احمد در تعريف بصيرت مي‌گويد: اعتقاد قلبي به يك امر ديني و يا يك حقيقت.
برخي از اهل لغت هم بصيرت را به لوازمش يعني زيركي و عبرت تعريف كرده اند، زيرا زيركي، هوشياري و عبرت از لوازم بصيرت است و بدون اين لوازم بصيرت معنا نمي‌يابد و پديد نمي‌آيد.

با توجه به پاره‌اي از فرمايشات حضرت امير(ع) كه بعد به آن اشاره خواهد شد به نظر مي‌رسد مفهوم بصيرت فراتر از مواردي است كه اهل لغت از آن ياد كرده‌اند شايد يك عنصر كليدي در مفهوم بصيرت كه در تعاريف آنها مشاهده نمي‌شود قدرت تشخيص حق از باطل آراسته شده باشد، آن هم در شرايط خطير و ابهام آلود كه چنين مهمي از عهده هر كسي بر نمي‌آيد.

در هر صورت مطابق آموزه‌هاي ديني آنچه كه مي‌تواند هر فرد و يا ملتي را از كوران فتنه به سلامت عبور دهد مركب رهوار بصيرت است. اهل بصيرت فريب نمي‌خورند. هر چند تصوير تظاهر مزوران بسيار بلند و صدايشان پرطنين و بيانشان پرطمطراق و مسحوركننده و اعجاب انگيز باشد.

حضرت امير (ع) در نهج البلاغه مي‌فرمايد: انما البصير من سمع فتفكر و نظر فابصر و انتفع بالصبر ثم سلك جدرا واضحا يتجنب فيه الصرعه في المهاوي؟ اهل بينش كسي است كه بشنود و بينديشد و با بينش در آن درنگ كند و از رخدادها پند گيرد و بهره مند شود و خود را از پرتگاه‌ها نگاه دارد. آنچه كه در اين فرمايش برجسته است نتيجه بكارگيري بصيرت است كه مانع از سقوط از پرتگاه مي‌باشد.

در جريانات پس از انتخابات بصيرت رهبري و خواصي كه اهميت بصيرت را مي‌دانستند و تبعيت مردم وفادار به امام (ره)، رهبري و انقلاب از آنها موجب شد با وجود فشار و دسيسه‌هاي فتنه گرايانه دشمن، نظام همچنان محكم و استوار اهدافش را دنبال كند و فتنه گران را ناكام گذارد.

حضرت امير (ع) در جاي ديگر مي‌فرمايد: -فلا تستعملوا الراي فيما لايدرك قعره البصر؟ در جايي كه بينش به عمق آن نرسيده و متوجه آن نشده اظهارنظر نكنيد.> 
در حوادث اخير مصداق اين موضوع دقيقا مشاهده شد آنجا كه مردم و بخشي از خواص هنوز متوجه اصل ماجرا نشده بودند و بيشتر حالت انتظار به خود گرفتند و از هرگونه واكنشي پرهيز كردند تا اينكه رهبري با بصيرت وارد ميدان شد و نقاب فتنه را فرو انداخت، دست دشمن را رو و او را رسوا كرد تا جايي كه آن بخش از مردم و خواص هم كه احيانا دچار لغزش ناگهاني شدند به خود آمدند و راه را پيدا كردند.

اگر اين اواخر مشاهده مي‌شود كه مقام معظم رهبري به فرموده خود به كرات بر امر بصيرت تاكيد مي‌فرمايد به اين خاطر است كه حضرت امير (ع) فرموده اند: فمن تبصر في الفتنه تبينت له الحكمه؟ كسي كه در هنگام وقوع فتنه بينش داشته باشد، درهاي حكمت به روي او باز مي‌شود.

فتنه 

از پيامبر سوال كردم: -يا رسول الله (ص) فتنه چيست و به چه معناست؟ فرمود مثلا مردم رشوه مي‌گيرند و اسم آن را هديه مي‌گذارند... گفتم از نظر اجتماعي به چه معناست؟ فرمود: فتنه وقتي است كه حقيقت دچار ابهام شده باشد. مثلا تو با دشمناني كه من با آنها بر سر تنزيل قرآن جنگيدم، بر سر تاويل قرآن مي‌جنگي. چون آنها مسلمان شده‌اند و قرآن را قبول دارند اما آن را به نفع خودشان تاويل مي‌كنند.> 

موسوي با مصاحبه پيش هنگام و قبل از شروع و اتمام شمارش آرا خودش را پيروز انتخابات معرفي كرد تا حقيقت بيشتر در ابهام فرو رود. اين روشي بود براي مخدوش كردن حقيقت كه پيشتر استكبار جهاني آن را در چند كشور ديگر آزموده بود.

به فرموده حضرت امير (ع) -اگر باطل از آميختگي با حق، خالص مي‌شد، طالب حقيقت سرگشته نمي‌گشت.> اما اختلاط حق و باطل فتنه ساز مي‌شود. -فهنالك يستولي الشيطان علي اوليائه؟ آنجاست كه شيطان بر دوستانش غلبه پيدا مي كند.> 
و -وينجواالذين سبقت لهم من الله الحسني؟ كساني كه مشمول لطف خداوند شده اند نجات مي‌يابند.> 
حضرت امير (ع) در خصوص پيچيدگي و نامحسوس و مخرب بودن فتنه مي‌فرمايد: - فتنه در شكل حق روي مي‌آورد و هنگامي كه پشت مي‌كند، با خبر مي‌سازد. در حال آمدن ناشناخته است و به گاه رفتن شناخته مي‌شود. مانند گردبادها به بعضي شهرها اصابت مي‌كند و از بعضي مي‌گذرد.> از فرمايش حضرت امير (ع) مشخص مي‌شود كه -فتنه> پديده بسيار خطرناكي است كه به سبب ناپيدا بودن در زمان پديدار شدن برخورد با آن بسيار سخت است و قادر است هدف‌گذاري شده هجمه بياورد و فقط نقاط هدف را ويران كند. فتنه‌اي كه انتخابات ايران را در بر گرفت نيز همين گونه بود هنگامي كه در آستانه انتخابات در شرف تكوين بود كسي گمان نمي‌برد كه نشانه‌هاي مشهود علائم فتنه‌اي است كه در راه است. از بين ده‌ها هدفي كه مي‌توانست مورد هجمه قرار دهد اهداف انتخاب شده را مورد هجوم قرار داد.

حضرت امير (ع) ريشه‌هاي فتنه را اين چنين بيان مي‌فرمايد: -انمابدء وقوع الفتن، اهواء تتبع و احكام تبتدع يخالف فيها كتاب الله و يتولي عليها رجال رجالا علي غير دين؟ به درستي كه شروع هر فتنه‌اي هواپرستي و بدعت گذاري در احكام آسماني است. نوآوري‌هايي كه قرآن با آن مخالف است و گروهي بر گروه ديگر سلطه و ولايت يابند كه بر خلاف دين خداست. هوا و هوس عامل فتنه آفريني است كه در زمان حاضر بيش از بدعت‌گذاري در ايجاد فتنه نقش دارد اگر چه جريان فتنه از برخي روحاني نماها نيز برخوردار است كه برخي شاخص‌هاي ديني را براي آنها خرج مي‌كنند، اما همچنان قدرت طلبي و خروج از انزوا كه ريشه در هوا و هوس دارد محرك اصلي فتنه موجود است.

ادامه دارد...